Phùng Xuân Nhạ » Pháp luật – Xã hội » Có hay không tham nhũng và lợi ích nhóm trong dự án BOT?

(Pháp luật – Xã hội) - Dưới con mắt của người dân, BOT không phải là dự án tư nhân vì tiền thu là của dân chứ không phải cá nhân Bộ trưởng và nhà đầu tư làm đường trong khuôn viên đất nhà riêng mà muốn nói sao, nghĩ sao cũng được.

Xem lại phiên chất vấn vừa qua, trong phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) liên quan tới công tác kiểm toán các dự án BOT, Đại biểu đoàn Ninh Bình Bùi Văn Phương dường như đã thay mặt cho hàng triệu người dân, cộng đồng doanh nghiệp nói lên nỗi lòng của mình xung quanh những bất cập của các dự án BOT trong thời gian qua. Đồng thời cho rằng, phần trả lời của Bộ trưởng Bộ GTVT dễ khiến người ta nghi ngờ.

Đại biểu Bùi Văn Phương khơi gợi vấn đề nhóm lợi ích của BOT

BOT là của tư nhân nên không cần kiểm toán?

Liên quan đến việc Kiểm toán Nhà nước kiến nghị giảm 222 năm thu phí tại các dự án BOT, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết đã từng giải trình với Quốc hội ở kỳ họp trước. Nói rõ thêm, ông cho hay, theo quy định pháp luật, ở giai đoạn dự án được phê duyệt thì cơ quan quản lý sẽ ký hợp đồng nguyên tắc với nhà đầu tư.

Nhà đầu tư triển khai xong dự án mới quyết toán và căn cứ vào khối lượng quyết toán thực tế sẽ điều chỉnh hợp đồng. Hợp đồng cuối cùng mới là hợp đồng cho thu phí. Vì thế, nếu Kiểm toán Nhà nước căn cứ vào hợp đồng phê duyệt thì sau này công tác giải phóng mặt bằng, khối lượng phát sinh sẽ không đúng thực tế. Kiến nghị giảm 222 năm đúng, nhưng đúng với dự án được duyệt, còn số liệu thực tế quyết toán giảm, chứ không phải như số liệu của Kiểm toán.

Ngài Bộ trưởng Giao thông tiếp tục: “Trong quá trình làm, chúng tôi chỉ đạo nhà đầu tư chủ động mời Kiểm toán Nhà nước ngay từ đầu. Kiểm toán Nhà nước đã vào 50 – 60 dự án BOT. Tôi xin nói rõ là ngay từ đầu chúng tôi đã yêu cầu các nhà đầu tư, không phải đơn vị nào cũng sẵn sàng việc này. Một số dự án có vấn đề, dư luận đặc biệt quan tâm thì Bộ chủ động mời Kiểm toán Nhà nước vào phối kết hợp làm rõ hơn nữa”.

Đúng là, ngày 28/4/2014, Bộ GTVT (nhiệm ký của ông Đinh La Thăng) đã ban hành Văn bản 4771 gửi Kiểm toán Nhà nước đề nghị kiểm toán các dự án mở rộng QL1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên. Tuy nhiên, trên thực tế, kể từ thời điểm đó tới giờ, Bộ chỉ mời 3 dự án là hầm Đèo Cả, Trung Lương – Mỹ Thuận và Bắc Giang – Lạng Sơn. Trước đó, Bộ cũng đồng ý với Bộ Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) là không kiểm toán các dự án BOT giao thông.

Bộ KH-ĐT cho rằng không kiểm toán được các dự án BOT, trong khi Kiểm toán Nhà nước vẫn khẳng định là kiểm toán được. Bộ GTVT dù không nói thẳng là không cho kiểm toán nhưng cả hai Bộ đều cho thấy không muốn kiểm toán các dự án BOT với nhiều lập luận cho rằng đây là các dự án của nhà đầu tư tư nhân.

Lưu ý ở chỗ, dù cả hai bộ đều khẳng định không thể kiểm toán được các dự án BOT nhưng thực tế Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán được. Bằng chứng là Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán 61 dự án BOT giao thông, sau khi kiểm toán Kiểm toán Nhà nước giảm 222 năm thu phí của 61 dự án này.

Dưới con mắt của người dân, BOT không phải là dự án tư nhân vì tiền thu là của dân chứ không phải cá nhân Bộ trưởng và nhà đầu tư làm đường trong khuôn viên đất nhà riêng mà muốn nói sao, nghĩ sao cũng được. Đó là chưa nói đến việc, các dự án BOT bắt buộc phải đấu thầu, nhưng cac ông đã tự chỉ định thầu đã trái pháp luật rồi. Nếu không kiểm toán thì người dân phải trả tiền cho 61 dự án BOT 222 năm. Số đó nhân lên thì sẽ là bao nhiêu, bộ ngài Bộ trưởng tưởng ít quá hả?

Đó là sự mập mờ của hai ngài Bộ trưởng GTVT và KH-ĐT. Làm việc như thế này thì bao giờ đất nước mới phát triển? Bao giờ thì dân mới hưởng quyền lợi thực các dự án?

Cần đấu tranh với cái gọi là “nhóm lợi ích”?

Đấu tranh với nhóm lợi ích mới mang lại sự minh bạch, phát triển cho đất nước

Cho tới nay Kiểm toán đã làm việc và đã có kết luận như vậy, tuy nhiên, nếu Kiểm toán Nhà nước không kiên quyết thì dân có phải trả tiền oan cho 222 năm của 61 dự án này không? Vì sao 2 Bộ GTVT và Bộ KH-ĐT không muốn kiểm toán các dự án BOT giao thông? Có lợi ích nhóm ở đây hay không?

Điều làm tôi bật cười đó là câu phản hồi ngay sau đó của Đại biểu Bùi Văn Phương: Câu trả lời của Bộ trưởng Thể là không chính xác “vì tôi đang ngồi cạnh đồng chí Tổng Kiểm toán Nhà nước”.

Không chỉ cá nhân tôi, mà nhiều người hoan hô Đại biểu Bùi Văn Phương khi ông thẳng thắn trên nghị trường rằng: “Khi người ta đã có những nghi ngờ dự án BOT thực hiện thiếu minh bạch, thiếu công khai, nghi ngờ có lợi ích nhóm thì nên có cách giải thích thẳng thắn để lấy lại lòng tin của dư luận và người dân. Tuy nhiên, thay vì làm như vậy các bộ lại đưa ra các lý lẽ để biện minh, giải thích cho những động thái vốn đã bị nghi ngờ là thiếu minh bạch thì càng cho người ta nghi ngờ, thiếu tin tưởng hơn”.

Các Đại biểu đang nói giảm nói tránh khi nói đến vấn đề tham nhũng, lợi ích nhóm trong vấn đề của ngành GTVT, còn với người dân thì đây chính là biểu hiện của cái gọi là “nhóm lợi ích”.

Thực tế, “nhóm lợi ích” bòn rút ngân sách, tài nguyên, tài sản nhà nước, làm nghèo đất nước. Theo dõi các vụ đại án về làm trái, không chấp hành pháp luật, tham nhũng như các vụ án Trịnh Xuân Thanh, Đinh La Thăng ở Tập đoàn Dầu khí; lừa đảo của Huỳnh Thị Huyền Như, Hà Văn Thắm ở OceanBank; tham ô, rửa tiền ở Vinashin; Dương Chí Dũng ở Vinaline; Lê Nam Trà ở Mobifone và hàng loạt vụ đại án trong lĩnh vực bất động sản như định giá đất công, định giá nhà công làm thất thoát ngân sách nhà nước như vụ Vũ “nhôm” ở Đà Nẵng, vụ công ty đầu tư và xây dựng Tân Thuận ở thành phố Hồ Chí Minh và những liên kết định giá thu hồi đất ở Thủ Thiêm…

Điều đáng nói nữa là các vụ phát hiện sau đều thiệt hại lớn hơn nhiều so với các vụ trước. Nếu so sánh thiệt hại tài chính vụ PMU 18 hay vụ Huỳnh Ngọc Sĩ ở dự án Đại lộ Đông Tây thì vụ án Dương Chí Dũng của Vinaline có mức độ thiệt hại ngân sách nhà nước gấp 10 lần vụ PMU 18. Vụ tham nhũng của Vũ “nhôm” hay ở Thủ Thiêm đang nằm trong vòng điều tra vì số người “tham gia” đông và rất phức tạp…cho đến các vấn đề BOT gây bức xúc trong cộng đồng dân cư, khiếu kiện kéo dài, gây mất ổn định xã hội.

Theo đó, cần phải minh bạch thông tin và quy định rõ trách nhiệm giải trình, điều trần; tạo hành lang pháp lý chặt chẽ cho báo chí vào cuộc, cho nhân dân thực hiện quyền tham chính. Nâng cao nhận thức, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội trong công tác kiểm tra, giám sát, phản biện đối với các chủ trương, chính sách liên quan đến vấn đề BOT giao thông nói riêng và của ngành kinh tế nói chung.

Tiếc rằng, chỉ trong vấn đề kiểm toán BOT thôi, khi dân và Đại biểu muốn minh bạch nhưng hai Bộ lại không muốn!

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên:
Tags: ,